Stotine hiljada putnika ostalo je blokirano širom svijeta nakon što su ključna bliskoistočna vazdušna čvorišta zatvorena nakon američko-izraelskih udara na Iran, piše Danas.

Još stotinu letova otkazano je danas, produžavajući haos u globalnom vazdušnom saobraćaju i dodatno pogoršavajući stvari za putnike. To je najteži udarac avijaciji od pandemije kovida 19, piše Gardijan.

Hiljade letova otkazano

Glavni aerodromi na Bliskom istoku, uključujući Dubai, najprometnije međunarodno čvorište na svijetu, bili su zatvoreni treći dan zaredom, prenosi Danas.

Skoro 2.800 letova otkazano je u subotu, prema platformi za praćenje letova FlightAware, a 3.156 u nedjelju.

Od jutros, otkazano je 1.239 letova.

Emirates iz Dubaija, Etihad Airways iz Abu Dabija i Qatar Airways iz Dohe otkazali su stotine letova, a drugi prevoznici, uključujući Air India, takođe su obustavili usluge u regionu.

„Nema svijetle tačke za putnike“, rekao je Henri Hartevelt, analitičar vazduhoplovne industrije i predsjednik Atmosphere Research Group.

„Trebalo bi da budu spremni na kašnjenja ili otkazivanja u narednih nekoliko dana kako se napadi budu odvijali i, nadamo se, završili“, kazao je.

Globalne posljedice sukoba

Prema podacima sajta za praćenje letova Flightradar24, vazdušni prostor iznad Irana, Iraka, Kuvajta, Izraela, Bahreina, UAE i Katara ostao je danas uglavnom prazan.

Posljedice se osećaju daleko van Bliskog istoka, a putnici su zarobljeni na destinacijama od Balija do Frankfurta.

Sukob se proširio i na Liban, gdje je Izrael izvršio vazdušne napade nakon što je Hezbolah ispalio rakete, zatvorivši veliki dio vazdušnog prostora regiona. Dodatni problem je što su posade i piloti sada rasuti po svijetu, što otežava nastavak letova nakon ponovnog otvaranja vazdušnog prostora.

Dok se većina putnika bori sa pristupom informacijama, ultrabogati pronalaze alternativu.

„Saudijska Arabija je trenutno jedina prava opcija za ljude koji žele da napuste region“, rekao je za Semafor Amir Naran, izvršni direktor brokerske kuće za privatne avione Vimana Prajvat, procjenjujući da cijena leta privatnim avionom iz Rijada do Evrope može dostići i do 350.000 dolara.

Ekonomski udarac

Akcije glavnih avio-kompanija pale su jer su investitori zabrinuti zbog posljedica rata. Akcije kompanije Japan Airlines pale su  5,6%, Singapore Airlines 4,5%, Qantas za 5,4% i Cathay Pacific  2,9%. Prevoznici se, takođe, suočavaju sa višim cijenama goriva nakon što je Brent sirova nafta skočila  čak 13% na 80 dolara po barelu, a analitičari predviđaju da bi mogla dostići 100 dolara.

„Glavni uticaj na sve biće kroz cijene nafte, koje će očigledno naglo porasti“, rekao je konsultant za avijaciju Bertran Grabovski. Zaliv je takođe ključno čvorište za vazdušni teret, što dodatno opterećuje trgovinske rute koje su već pogođene poremećajima na moru.

Pritisak na alternativne koridore

Analitičari kažu da je produženo zatvaranje neba i sva tri glavna tranzitna čvorišta u Zalivu bez presedana.

Preostali letovi se preusmjeravaju kako bi se izbjegao zatvoreni vazdušni prostor.

Rute preko Irana i Iraka postale su važnije otkako je rat u Ukrajini primorao avio-kompanije da izbjegavaju ruski i ukrajinski vazdušni prostor.

Zatvaranje bliskoistočnog vazdušnog prostora sada gura avio-kompanije u još uže koridore, a sukobi između Pakistana i Avganistana stvaraju dodatni rizik, smatra Ijan Pečenik, direktor komunikacija u Flightradar24.

„Dugoročni poremećaji su najveća briga za komercijalnu avijaciju“, rekao je on.